VISIE: REGGIO EMILIA

crayons

Dit is het eerste artikel van een serie over verschillende visies op opvoeding. Ik ga in op de geschiedenis en belangrijkste aspecten van de verschillende visies.
Naar mijn idee hoef je je als opvoeder niet voor 100% vast te houden aan een bepaalde visie. Door je echter in verschillende visies te verdiepen kun je wel een beeld krijgen van wat je belangrijk vindt om in de opvoeding na te streven. Vandaag ga ik het hebben over de Reggio Emilia benadering.

Hoe is deze visie ontstaan?

De Reggio Emilia benadering vindt zijn oorsprong in het kleine Italiaanse stadje Reggio Emilia. De visie is gebaseerd op de ideeën van pedagoog en psycholoog Loris Malaguzzi en is ontstaan in de periode na de Tweede Wereldoorlog. Dit was een periode van vernieuwing, de mensen wilden niet meer denken aan de tragische periode en wilden zich richten op de toekomst.

Loris Malaguzzi hielp kinderen door middel van traumaverwerking, dit deed hij door met hen in gesprek te gaan en door hen te laten experimenteren op creatief gebied.¹

“Een kind heeft honderd talen en grote mensen stelen er negenennegentig van.” – Loris Malaguzzi¹

Wat houdt deze visie in?

In deze benadering staat het luisteren en niet het vertellen centraal. Volgens Malaguzzi kunnen kinderen zich uitdrukken in honderd talen. Naast gesproken en geschreven taal kunnen ze communiceren door middel van dans, muziek, drama, tekenen,² spel, gedrag etcetera. Het is dus niet alleen van belang om te luisteren, maar ook om het gedrag van het kind te observeren.¹ Door te luisteren en te observeren kom je veel over het kind te weten.

Jonge kinderen zijn nog bezig met de ontwikkeling van hun eigen identiteit. Dit doen zij door te experimenteren, door actief en creatief te zijn. Hiervoor is het wel belangrijk dat ze mogelijkheden aangereikt krijgen om te kunnen experimenteren. Maar niet alleen het kind hoort een onderzoekende houding te hebben, deze houding is ook nodig in de omgang met het kind. Benader een kind met een open houding, onderzoek wat hij interessant vindt. Door middel van notities, foto’s, video’s en werkstukken kun je de denk-, maak- en leerprocessen van het kind vastleggen en bespreekbaar maken.² Dit lijkt me niet alleen handig, maar ook leuk om te bewaren voor later.

Voor de ontwikkeling van een eigen identiteit is er contact nodig met anderen. Binnen de Reggio Emilia benadering wordt er gesproken over de drie pedagogen (leerkrachten):

1. De andere kinderen. Volgens deze benadering zijn de verschillen tussen kinderen erg belangrijk voor de identiteitsontwikkeling en daarom zijn de andere kinderen de eerste pedagoog.
2. De volwassenen.
3. De ruimte en materialen.²

Er wordt gewerkt met onderwerpen die de kinderen op dat moment bezighouden. De geboden materialen en aanpassingen in de ruimte zijn op deze onderwerpen gebaseerd. Ook wordt er een plan gemaakt waarin staat beschreven hoe aan deze onderwerpen gewerkt kan worden. Maar er is veel ruimte voor flexibiliteit. Uiteindelijk wordt er op basis van de dagelijkse gebeurtenissen in de groep pas besloten wat er wordt gedaan. In het plan worden dan ook geen eindresultaat, stappenplan en tijdsduur genoemd.²

“Op vlak van creativiteit is het onze taak om kinderen hun eigen bergen te helpen beklimmen, zo hoog mogelijk.” – Loris Malaguzzi¹

Mijn mening

Ik moet zeggen dat ik eigenlijk nog helemaal niets over Reggio Emilia wist. Tijdens mijn opleiding heb ik er nooit over gehoord en ik denk dat dat vooral te maken heeft met het feit dat deze visie zich richt op het jonge kind (0-6 jaar). De visie wordt vooral gebruikt in de kinderopvang, peuterspeelzaal en de kleuterklas en daar heb ik tijdens mijn opleiding weinig ervaring in opgedaan.

De Reggio Emilia benadering spreekt mij erg aan en het verbaasd me dat ik er nog niet eerder over heb gehoord. Wat mij vooral zo erg aanspreekt is dat er wordt gekeken naar het perspectief van het kind. Er wordt geluisterd en geobserveerd en de aangeboden activiteiten zijn gebaseerd op de interesses van het kind. Ook vind ik het erg goed dat het luisteren belangrijker wordt gevonden dan het vertellen. Hulpverleners, leerkrachten en ouders zijn wel eens geneigd om dingen over te nemen van het kind en te vertellen hoe het moet. Dit wordt met goede bedoelingen gedaan en is in sommige gevallen ook zeker nodig. Het is echter wel belangrijk dat het kind zelf de kans krijgt om te experimenteren.

Bronvermelding

Foto: Alirio García
Tekst: 1 | 2

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s